W dobie coraz częściej ogłaszanych alarmów smogowych, systematycznie rosnących cen tradycyjnych surowców energetycznych oraz zwiększającego się zainteresowania ochroną środowiska, podejmując decyzję o budowie domu, warto postawić na jego energooszczędność. Jaki dom można nazwać energooszczędnym? Oczywiście, dom energooszczędny to taki, który wykazuje się niskim zapotrzebowaniem na ciepło. Aby to osiągnąć, należy przede wszystkim zminimalizować jego straty, spowodowane przenikaniem przez przegrody zewnętrzne, takie jak okna, ściany, dach czy podłoga oraz otwieraniem drzwi wejściowych czy też istnieniem różnego rodzaju nieszczelności.

Domy energooszczędne –projekty na miarę

Aby dom rzeczywiście nie wymagał wielkich nakładów na ogrzewanie, należy postawić na odpowiedni projekt, w którym uwzględnione zostaną najważniejsze cechy budowli energooszczędnej. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na wielkość budynku, bo z wysokością zapotrzebowania na ciepło wiąże się w sposób oczywisty jego powierzchnia i kubatura. Im mniejszy dom, tym mniejsze są w nim straty ciepła, bo zależą od powierzchni przegród, przed które ono przenika. Ważny jest także kształt domu: aby dom był energooszczędny, musi się charakteryzować zwartą bryłą. Najlepszym wyjściem jest zbudowanego go na planie prostokąta z prostym, najlepiej jednospadowym dachem. Nie musi on jednak przypominać pomieszczenia gospodarczego typu stodoła. Może się tak stać np. poprzez zwiększenie przegród zewnętrznych od południowej strony domu, co zmniejsza zapotrzebowanie na energię, bo wykorzystuje ciepło od nasłonecznienia, które od południowej strony w naszych warunkach jest tak wysokie, że przewyższa dodatkowe straty, wynikające ze zwiększonej powierzchni przegród. Tak więc projekt powinien uwzględniać duże przeszklenia od strony południowej, natomiast małe okna w ścianach północnych lub też zupełny ich brak. Dobrze jest także wykorzystać – o ile to możliwe – ukształtowanie terenu w taki sposób, że północna część domu jest niższa lub naturalne wzniesienie stanowi jego osłonę.

Same okna też mają bardzo duże znaczenie. Aby straty ciepła były jak najmniejsze, należy montować specjalne okna o niższym od standardowego o współczynniku przenikania ciepła. W sprzedaży dostępne są np. okna trzyszybowe z ramami z profili wielokomorowych z wkładkami termoizolacyjnymi, których współczynnik U jest niższy niż 0,8W/( m²K).

Inne ważne sprawy, jakie powinny zostać uwzględnione w projekcie domu energooszczędnego, to właściwy układ pomieszczeń, przewidujący od północnej strony jedynie pomieszczenia o funkcji pomocniczej (garderoba, schowek, garaż itp.), brak mostków termicznych, np. balkonów, których płyta jest połączona ze stropem, odpowiednie materiały budowlane (docieplenie grubą warstwą izolacji termicznej) oraz dobra wentylacja, uwzględniająca rekuperator, czyli urządzenie do odzysku ciepła z wywiewanego powietrza.

Dom energooszczędny: drewniany czy murowany?

Pozostaje jeszcze kwestia wyboru: dom energooszczędny drewniany czy murowany a także: dom energooszczędny parterowy czy piętrowy? Każdy z nich ma swoje zalety i wady, które należy poznać i rozważyć.